Yaratıcılık ve Psikiyatrik Bozukluklar

Antik çağlardan beri insanlar “yaratıcılık” ve “psikiyatrik bozukluklar” arasında bir bağlantı olabileceğini düşünmüştür. Peki, gerçekten “deli profesörler” en acayip buluşları yapar, “şizofren ressamlar” en soyut sanat eserlerini üretir? Ya da yenilikçi bir tasarım yapmak için biraz kaçık olmak mı gerekir?

Psikopatolojik ve nörolojik bozukluklarla yaratıcılığın karakteristik özellikleri arasında benzerlikler bulunmaktadır. “Bipolar bozukluk”, “demans”, “dikkat kaybı bozuklukları”, epilepsi ve şizofreni ayrı ayrı yaratıcılık ile karakteristik anlamda benzerlikler gösterse de, bu ilişkiyi kesin olarak kanıtlayabilecek bilimsel bir kanıt yoktur. Acaba bu ilişki bir neden-sonuç ilişkisi mi yoksa gerçekten direkt bir ilişki var mı?

Şizofreni ve Görsel Algı

Bu imaj maskenin önü mü yoksa arkası mı? Şizofrenler biliyor. Fotoğraf: Thomas Papathomas

Bir maskeye karşıdan bakarak önüne ya da arkasına baktığınızı söylemek tahmin ettiğinizden çok daha zor olabilir. “Oyuk maske” efekti olarak adlandırılan etki yüzünden insan beyni algıladığı imajın iç bükey mi yok dış bükey mi olduğunu ayırt edemez. Ama ilginç bir şekilde herkes maskenin şeklini anlamakta zorlanmamaktadır. Yeni araştırmalar göstermektedir ki, şizofrenler bu eftkiden etkilenmemektedir.

İşitsel Algı

Günlük yaşamımızda insan seslerini bozan veya karıştıran birçok durumla karşı karşıya geliriz, ama çoğu zaman söylenenleri sorunsuzca anlayabiliriz. Bunun nedeni, beynimizin kayıp ses parçalarını otomatik olarak yapıştırmasıdır, bu olgu “işitsel restorasyon” olarak adlandırılır. O kadar etkilidir ki bazı durumlarda kayıp seslerin gerçekten orada olmadıklarına inanmak zordur.

Yaşanacak çok hayat var…

Bir döngü var, kaçamıyoruz. Seçenekler, bu seçeneklerin olası sonuçlarının kurguları, verilemeyen kararlar ve hala önümüzde duran seçenekler… 

Biraz kaderci iseniz bu döngüden daha kolay kurtulabilirsiniz ama eğer ince eleyip sık dokuyan biriyseniz hayat sizin için çok daha zordur. Hayatınızı kolaylaştıracak sihirli değnekler olsa, kararlarınızı veren birileri olsa veya keşke verdiğim kararı değiştirebilme fırsatım olsaydı diye düşünüyorsanız eğer, ilginizi çekecek bir kitap önerimiz var!